ئاساسىي ئۇچۇرلىرى

ئۇيغۇرچە نامى :لوتۇيى بازىرى

خەنزۇچە ئاتىلىشى :乐土驿镇

دۆلىتى :جۇڭگو

ئۆلكىسى :شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى

مەمۇرىي رايون شەكلى :بازار

تەۋە رايون :ماناس ناھىيەسى

قىسقىچە تونۇشتۇرۇش

يەر شەكلى 

10پارچەلوتۇيى بازىرىماناس ناھىيەسىنىڭ جەنۇبىي قىسمى تەڭرىتاغ تاغلىق رايونى، شىمالىي قىسمى قۇربانتۇڭغۇت قۇملۇقى، ئوتتۇرا قىسمى يەلپۈگۈچسىمان ئېقىن چۆكۈندىسى تۈزلەڭلىكى. يەر شەكلى شەرقىي جەنۇبتىن غەربىي شىمالغا قىيسايغان، يانتۇ چۈشۈشى : تاغلىق رايونلاردا ئوتتۇرىچە 50/170، تۈزلەڭلىك رايونلارغا قارىغاندا 150/200. ئۈچ چوڭ تىپتىكى يەر قىياپىتىنى مۇنداق ئايرىشقا بولىدۇ : جەنۇبىي قىسمى تەڭرىتاغ تاغلىقى ۋە ئېدىرلىق بولۇپ، دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 650 مېتىردىن 5200 مېتىرغىچە ئېسىل يايلاق؛ ئوتتۇرا قىسمى چۆكۈندە تۈزلەڭلىك رايونى دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 350/650 ئارا، ناھىيە بويىچە ئاشلىق ئىشلەپچىقىرىش رايونى؛ شىمالى قۇملۇق رايونى — قۇربان توڭغۇت قۇملۇقىنىڭ بىر قىسمى، دېڭىز يۈزىدىن 280 مېتىر، 400 مېتىر بولىدۇ، ئۇنىڭ قۇملۇقتىكى كۆل، قۇملۇق، بىر قىسمى رايونلىرى دېھقانچىلىق ئېتىزلىرى قىلىپ ئېچىلغان. ئەڭ ئېگىز چوققىسى دېڭىز يۈزىدىن 5222.4 مېتىر. ئېگىز تاغ مۇزلۇقى كۆلىمى 2909 كۋادرات كىلومېتىر، 80 دىن ئارتۇق مۇزلۇق بار، بۇنىڭ ئىچىدە مۇزلۇق ئۇزۇنلۇقى 3 كىلومېتىر، تەڭرىتېغىنىڭ ئىككىنچى چوڭ مۇزلۇق رايونى. مۇزلۇق سۇ ساقلاش مىقدارى 7 مىليارد 200 مىليون كۇب مېتىر، ماناس دەرياسى، تاسىرقاي دەرياسى ئاساسلىق سۇ مەنبەسى. ئوتتۇرا قىسىمى تاغلىق رايون سىستېمىسى، تاغلارنىڭ تەسكەي رايونىدا كۆپ مىقداردا شەمشاد ئۆسىدۇ، ئوت-چۆپلەر يېپىنچا ئۆسۈملۈكلەر بۈك-باراقسان، قاپلاش نىسبىتى %90 كە يەتكەن ئېسىل يايلاق.

سۇ سىستېمىسى 

ماناس دەرياسى بىلەن تاسىرقاي دەرياسىدىن ئىبارەت ئىككى چوڭ دەريا سىستېمىسى بار. ماناس دەرياسى ماناس ناھىيەسىنى ئېقىپ ئۆتىدۇ، ساۋەن ناھىيەسى، شىخەنزە شەھىرى، قاراماي شەھىرى، ئەڭ ئاخىرقى ماناس كۆلىدە كىرگۈزۈش، ئومۇمىي ئۇزۇنلۇقى 324 كىلومېتىر، يىللىق سىرغىم مىقدارى 260 مىليارد كۇب مېتىر، كۆلىمى 10744 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ. ماناس دەرياسىنىڭ ئاساسلىق تارماق ئېقىنى لۇساۋگۇ، چوڭ تېرەكلىك جىلغا، قوستىغول، ئايىۋ ساي ۋە چىڭسىخوزا، سۇ يىغىلىش كۆلىمى 5156 كۋادرات كىلومېتىر كېلىدۇ، سۇغىرىش كۆلىمى 3 مىليون 90 مىڭ مو. تاسىرقاي ئومۇمىي ئۇزۇنلۇقى 100 كىلومېتىر، يىللىق ئېقىم مىقدارى 233 مىليون كۇب مېتىر، سۇغىرىش كۆلىمى 16.14 مىڭ مو .

قۇملۇق : چېگراسى ئىچىدىكى قۇملۇق قۇربانتۇڭغۇت قۇملۇقىنىڭ بىر قىسمى. قۇربانتۈڭگۈت قۇملۇقى جەمئىي 48 مىڭ كۋادرات كىلومېتىر بولۇپ ، ئېلىمىزدىكى ئەڭ چوڭ مۇقىم، يېرىم مۇقىم قۇملۇق. ئۇنىڭ ناھىيەسى چېگرىسى ئىچىدىكى كۆلىمى تەخمىنەن 5400 كۋادرات

كىلومېتىر كېلىدۇ، قۇملۇق ئومۇمىي كۆلىمىنىڭ %10 نى ئىگىلەيدۇ.

كىلىماتى

ماناس ناھىيىگە قاراشلىق مۆتىدىل بەلباغ قۇرۇقلۇق تىپىدىكى قۇرغاق، يېرىم قۇرغاق كېلىماتلىق رايونغا كىرىدۇ. قىش پەسلى قاتتىق سوغۇق، ياز پەسلىدە قاتتىق ئىسسىق، كۈن نۇرى يېتەرلىك، قۇرغاق، يامغۇر ئاز بولۇشتەك ئالاھىدىلىكلەرگە ئىگە. يىللىق ئوتتۇرىچە تېمپېراتۇرا 7.2 سېلسىيە گىرادۇس، ئەڭ ئىسسىق بولىدىغان ئاي 7-ئاي ئوتتۇرىچە ھاۋا تېمپېراتۇرىسى ℃24.4 بولىدۇ، ئەڭ سوغۇق 

ئاي بىرىنچى ئاي ئوتتۇرىچە ھاۋا تېمپېراتۇرىسى ℃18.4-، يۇقىرى تېمپېراتۇرا ℃6، مۇتلەق مىنىمۇم تېمپېراتۇرا ℃37.4-. پۈتۈن بىر يىلدا قىروسىز مەزگىلى 172 كۈن، ئەڭ ئۇزۇن  ئۇزۇن 190 كۈن. يىللىق ئوتتۇرىچە ھۆل-يېغىن مىقدارى 173.3 مىللىمېتىر، ئەڭ كۆپ بولغان يىللىرى 251.1 مىللىمېتىر، سوتكىلىق ئەڭ كۆپ ھۆل-يېغىن مىقدارى 34.5 مىللىمېتىر. يىللىق ئوتتۇرىچە ياغقان قارنىڭ مىقدارى 74.4 مىللىمېتىر، پۈتۈن يىللىق ھۆل-يېغىن مىقدارى %27 نى ئىگىلەيدۇ. يىغىندى قارنىڭ قېلىنلىقى تەخمىنەن 15-25 مىللىمېتىر، ئەڭ چوڭ يىللىق قار مىقدارىنىڭ چوڭقۇرلۇقى 33 سانتىمىتىر. بىر يىلدا شەرق شامىلى كۆپ، 6-7-ئايلاردا غەرب شامىلى چىقىدۇ، ئوتتۇرىچە شامال سۈرئىتى 5 . 2 مېتىر / سېكونت، ئەڭ چوڭ شامال سۈرئىتى سېكونتىغا 20 مېتىردىن ئارتۇق. 

تۇپراق 

ماناس ناھىيەسىنىڭ تۇپراقىنى جەمئىي 7 تىپقا ئايرىشقا بولىدۇ، يەنى سۇغىرىلما–تىنما تۇپراق، زەي تۇپراق، چۆللۈك بوز تۇپرىقى، بېغىر توپا ، قوڭۇر كالتسىيلىق تۇپراق، قۇم-بوران تۇپرىقى، تۇزلۇق تۇپراق. يەتتە تۇپراق تىپى ئاساسلىق تارقىلىش دائىرىسى : سۇغىرىپ لاتقىلاشقان تۇپراق ناھىيە بويىچە سۇغىرىلىدىغان دېھقانچىلىق رايونلىرىغا تارقالغان، ماناس ئاساسىي ئېتىز كۆلىمى 236227 مو. زەي تۇپراق ماناس ناھىيەسىنىڭ ئوتتۇرا قىسمىدىكى يەلپۈگۈچسىمان ئېقىن چۆكۈندىسى شىمالىي گىرۋىكى بىلەن تاشقىن ساھىلى قاتارلىق يەر شەكلى ئويمان جايلارغا تارقالغان، شۇ جايدىكى ئامما ئۇنى « نەم يەر » ھېسابلايدۇ. چۆللۈك بوز تۇپرىقى ئاساسلىقى ماناس دەرياسى، تاسىرقاي ئىككى دەريا يەلپۈگۈچسىمان ئېقىن چۆكۈندىسىنىڭ ئوتتۇرا ۋە ئۈستى قىسمى. بېغىر توپا، قوڭۇر كالتسىيلىق تۇپراق، يېرىم قۇرغاق ئوتلاق رايونىدا شەكىللەنگەن. ئىسسىق بەلباغ تۇپراقى ماناس ناھىيەسىنىڭ جەنۇبىدىكى تاغ ئالدى ئېدىرلىق رايونلارغىچە كېڭەيگەن، بۇنىڭ ئىچىدە تاغ ئالدى ئېدىرلىق رايوننىڭ جەنۇبىي يېرىم قىسمى ئاساسلىقى، كاشتان تۇپراق. قۇم − بوران تۇپرىقى بېيۋۇچا يېزىسى تارقالغان، ليۇخۇدى يېزىسى شىمالىي قىسمى ۋە جۇڭغار ئويمانلىقىنىڭ كىندىكىگە جايلاشقان بولۇپ، قەدىمكى ماناس ئويمانلىقىنىڭ بىر قىسمى. تۇزلۇق تۇپراق ماناس ناھىيىلىك تۈزلەڭلىك رايونلار بويىچە تارقىلىشى ئەڭ كەڭ بولغان بوز تۇپراق، دائىم تېرىلغۇ تۇپراق مۇرەككەپ رايوننى شەكىللەندۈرگەن، كۆلىمى 392832.5 مو. 

يەنە بار

ئىسىم تاللاش قوللانمىسى

赞赏